Gabinet Terapii Dzieci - Michał Tuczapski
ul. M. Sienickiego 8 | 22-300 Krasnystaw | woj.lubelskie | email: gabinetterapiidzieci@op.pl | tel: 697640600, 603764714 | NIP: 5641678655
   Home      Nasza oferta      Metoda Vojty
 

Rehabilitacja metodą Vojty

Ma szerokie zastosowanie w różnych jednostkach chorobowych, głównie o podłożu neurologicznym np. w zaburzeniach ośrodkowej koordynacji nerwowej oraz w mózgowym porażeniu dziecięcym. Rehabilitacja metodą Vojty polega na proprioceptywnej stymulacji stref wyzwalania znajdujących się na ciele niemowlęcia i wywoływaniu odpowiedzi odruchowej w postaci kompleksów odruchowych, składających się z wielu elementów. Oznacza to, że w wyniku stymulacji określonych miejsc na ciele pacjenta zostają wyzwolone prawidłowe kompleksy ruchowe. Elementy tej odpowiedzi są takie same jak wzorce spontanicznej motoryki zdrowego dziecka.

Na czym polega metoda Vojty?

Technika ta została opracowana w latach 1959-1969 przez czeskiego neurologa dziecięcego Vaclava Vojta. Na podstawie wieloletnich obserwacji małych pacjentów z porażeniem mózgowym doszedł on do wniosku, że dokładny „program” rozwoju każdego dziecka zakodowany jest w genach. Według tej teorii wszelkie umiejętności nabywamy według określonej w tym programie kolejności, tzn. najpierw unosimy główkę, uczymy się siadać, raczkować, a dopiero potem chodzić. Jeżeli u dziecka występują nieprawidłowości układu nerwowego, program ten zostaje zaburzony i utrwalają się nieprawidłowe wzorce. Stąd, jeśli dziecko nie nabyło umiejętności siadania czy raczkowania, nie nauczy się chodzić. Dlatego rehabilitacja metodą Vojty polega na odblokowaniu prawidłowego schematu ruchowego poprzez stymulację określonych stref na ciele dziecka.

Dla kogo przeznaczona jest rehabilitacja metodą Vojty?

Terapia metodą Vojty przeznaczona jest dla niemowląt, dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych. Dlatego zalecana jest już od pierwszych dni życia dziecka, o ile zostały wykryte nieprawidłowości rozwoju psychoruchowego.

Wśród najczęstszych wskazań do zastosowania rehabilitacji metodą Vojty należy wymienić m.in.:

  • • mózgowe porażenie dziecięce,
  • • zespół Downa,
  • • zaburzenia ośrodkowej koordynacji ruchowej,
  • • dysplazję stawów,
  • • skoliozę wrodzoną oraz młodzieńczą,
  • • stwardnienie rozsiane,
  • • zespoły bólowe kręgosłupa,
  • • nabyte uszkodzenia mózgu bądź rdzenia kręgowego,
  • • zaniki rdzeniowe mięśni,
  • • asymetrię w ułożeniu ciała,
  • • przepuklinę oponowo-rdzeniową,
  • • kręcz szyi i inne.

Jak przebiegają ćwiczenia?

Wielokrotne powtarzanie stymulacji wybranych punktów prowadzi do powstawania nowych połączeń neuronalnych i kompensacji już istniejących zaburzeń. U dzieci z zaburzoną ośrodkową koordynacją nerwową nie ma prawidłowego sterowania postawą, brak jest prawidłowych mechanizmów podporowo-wyprostnych i utrudnione są ruchy fazowe, a zamiast wzorców idealnej motoryki pojawiają się wzorce zastępcze. Rehabilitacja metodą Vojty umożliwia wyzwalanie kompleksów ruchowych odpowiedzialnych za lokomocję oraz wpływa na funkcje całego organizmu takie jak czynności układu wegetatywnego czy też emocjonalnego. Pacjent zostaje ułożony w określonej pozycji wyjściowej, która tworzy „pakiet konkretnych informacji dla centralnego układu nerwowego”.

Ta pozycja aktywująca bardzo często przez najmłodsze dzieci jest odbierana jako niewygodna, dlatego też podczas terapii bardzo często krzyczą. Ten krzyk przez rodziców/opiekunów często interpretowany jest jako wyraz bólu pojawiającego się w wyniku rehabilitacji metodą Vojty. Jest to błędne wytłumaczenie, dlatego, że mały pacjent przymusowo pozostający w niewygodnej pozycji odczuwa olbrzymi dyskomfort i wielką potrzebę wykonania ruchu, który rozładowałby narastające pobudzenie. Niestety nie jest to możliwe, a tę niewygodną pozycję dziecko musi wytrzymać określony czas (w granicach od kilkudziesięciu sekund do kilku minut - w zależności od wieku dziecka). Terapeuta poprzez uciski stref wyzwalania powoduje wzmocnienie i uściślenie informacji dopływających do mózgu. Poprzez pozycje i uciski zostają pobudzone proprioreceptory (receptory czucia głębokiego), które wysyłają informacje związane z położeniem ciała w przestrzeni, napięcia mięśni czy też rozciągnięcia więzadeł.

Jakie są warunki do prowadzenia rehabilitacji metodą Vojty?

Przed przystąpieniem do ćwiczeń należy zadbać o odpowiednie przygotowanie zarówno miejsca, jak i dziecka. Pacjent powinien być wypoczęty oraz minimum 1h po posiłku. Ćwiczenia metodą Vojty przeprowadza się na leżance i/lub w przypadku starszych dzieci na materacu.

Przeciwwskazania do rehabilitacji:

  • • wystąpienie gorączki,
  • • napady padaczki,
  • • stany zapalne,
  • • ostra infekcja,
  • • okres 4-6 tygodni od wystąpienia krwawienia do centralnego układu nerwowego,
  • • wymioty oraz biegunka,
  • • rozsiana choroba nowotworowa,
  • • ciąża (w przypadku rehabilitacji osób dorosłych),
  • • szczepienia (nie należy wykonywać ćwiczeń w okresie ok. 5 dni po szczepieniu – o ile lekarz nie zaleci inaczej).

Kto może prowadzić terapię?

Docelowo rehabilitacja metodą Vojty ma być przeprowadzana w domu przez rodziców bądź opiekunów. Zanim jednak do tego dojdzie, muszą oni zostać dokładnie przeszkoleni przez fizjoterapeutę, który ustali indywidualny zestaw ćwiczeń w zależności od potrzeb małego pacjenta. Dopiero gdy rodzice (opiekunowie) zrozumieją, na czym polega metoda, a także jak oraz w jakich warunkach przeprowadzać ćwiczenia, mogą oni ćwiczyć z dzieckiem samodzielnie podczas codziennych sesji w warunkach domowych. Doskonałą okazją do usprawniania jest przewijanie, przebieranie i inne zabiegi pielęgnacyjne. Czas trwania terapii metodą Vojty uzależniony jest od rodzaju oraz stopnia nieprawidłowości wykrytych u pacjenta oraz wieku dziecka.

Rehabilitacja metodą Vojty wymaga od rodziców dużej determinacji oraz systematyczności. Tylko regularne stymulowanie może przynieść efekty i wspomóc rozwój dziecka.

Czy rehabilitacja metodą Vojty przeznaczona jest tylko dla dzieci?

Wbrew pozorom terapia ta nie polega wyłącznie na usprawnianiu niemowląt. Choć trzeba przyznać, że najbardziej satysfakcjonujące efekty osiąga się, gdy jest ona podjęta u dzieci w pierwszym roku życia.

Terapia jest pomocna także u starszych dzieci oraz u osób dorosłych z zaburzeniami rozwoju motorycznego czy też bolesnymi wadami postawy.